Sürücülerin Bilmesi Gerekenler

Trafik Kazalarında “Bilinçli Taksir” ile “Basit Taksir” Arasındaki İnce Çizgi

Günlük hayatta en sık karşılaşılan adli süreçlerin başında yaralamalı veya ölümlü trafik kazaları gelmektedir. Türk Ceza Kanunu (TCK) bu kazaları “taksir” yani öngörülebilir bir neticenin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak öngörülememesi kapsamında cezalandırır. Ancak kazanın meydana geliş şekli, alınacak cezanın boyutunu tamamen değiştirebilir.

Basit Taksir Nedir?

Sürücünün yasal kurallara uymasına rağmen anlık bir dikkatsizlik, dalgınlık veya deneyimsizlik neticesinde kazaya sebebiyet vermesidir. Örneğin, yağışlı bir havada hız sınırları dahilinde seyrederken aniden kayan araç nedeniyle birinin yaralanması basit taksirdir. Bu suç tipi (bilinçli taksir hariç) şikayete tabidir ve mağdur şikayetini geri çekerse dosya kapanır.

Bilinçli Taksir Nedir?

Sürücünün, meydana gelebilecek olumsuz neticeyi (kazayı) öngörmesine rağmen, kendi şoförlük yasal yeteneğine, şansına veya dış etkenlere güvenerek bu neticenin gerçekleşmeyeceğini düşünerek hareket etmesidir. Kamuoyunda en bilinen örnekleri şunlardır:

• Kırmızı ışık ihlali yaparak kavşağa girmek ve kazaya sebep olmak,

• Yasal sınırın üzerinde alkollü veya madde etkisinde araç kullanmak,

• Meskûn mahalde (şehir içinde) aşırı hız sınırlarını bariz şekilde aşmak.

Cezai Sonuçları Nelerdir?

Bilinçli taksir halinde, yasa koyucu sürücünün “neticeyi öngördüğünü ancak umursamadığını” kabul eder. Bu nedenle TCK m. 22/3 uyarınca, basit taksirle yaralama veya ölüme sebebiyet verme suçlarında belirlenecek olan temel ceza üçte birden yarısına kadar artırılır. En kritik fark ise şudur: Bilinçli taksirle birinin yaralanmasına sebep olunduğunda, suç artık şikayete tabi olmaktan çıkar. Mağdur şikayetçi olmadığını beyan etse dahi savcılık soruşturmaya ve kamu davasına mündemiç olarak devam eder.