HAVA İŞ HUKUKU
Havacılık sektörü, iş hukuku uygulamaları bakımından en kendine has kurallara ve istisnalara sahip alanlardan biridir. Havayolu çalışanları (kabin memurları, pilotlar ve yer hizmetlerinin belirli kolları), 4857 sayılı İş Kanunu’nun istisnalar kapsamında bırakılmıştır. İş Kanunu şemsiyesinin bulunmaması, uygulamada havacılık personeli için yasal bir koruma boşluğu doğuruyor gibi görünse de; hakların doğru enstrümanlarla savunulması halinde yargı önünde olumlu neticeler alınmaktadır.
Ofisimiz; havayolu çalışanlarının yasal boşluklar karşısında mağdur olmasını engellemek, hak kayıplarının önüne geçmek ve havacılık sektörünün dinamiklerine uygun savunma stratejileri geliştirmek adına uzman düzeyinde avukatlık ve danışmanlık hizmeti sunmaktadır.
Havacılık Sektöründe Yasal Dayanaklar ve Koruma Yolları
İş Kanunu kapsamı dışında kalan havayolu personelinin hukuki ilişkileri, temel olarak Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) “Hizmet Sözleşmesi” başlığı altındaki hükümleri ve taraflar arasında akdedilen bireysel iş sözleşmesi maddeleri çerçevesinde şekillenir.
Bununla birlikte, ilgili havayolu şirketinde sendikal bir örgütlenmenin varlığı ve bu sendika vasıtasıyla bağıtlanan Toplu İş Sözleşmesi (TİS) metninde “Bu sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde İş Kanunu hükümleri uygulanır” şeklinde bir atıf yer alması durumunda; personelin İş Kanunu’nun sağladığı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve iş güvencesi gibi geniş hak korumalarından faydalanması hukuken mümkün hale gelmektedir.
Sektörel Yıldırma Politikaları ve İstifaya Zorlama (Mobbing)
Sektörel uygulamalarda havayolu işletmelerinin, yasal mevzuattaki bu özel durumdan faydalanarak personeli yıldırma politikalarına maruz bıraktığı sıkça görülmektedir. Uzun süreli ve haksız ücretsiz izin uygulamaları, mobbing süreçleri, firma bünyesinde dönemsel olarak şart koşulan dil sınavları üzerinden suni elenme/kriter yaratma mekanizmaları bu yöntemlerin başında gelir. Buradaki temel amaç; şirketin fesih yapmak yerine çalışanı bezdirerek istifaya zorlaması ve bu suretle yasal tazminat yükümlülüklerinden sıyrılmaya çalışmasıdır. Ancak mevzuatın elverdiği koruma yolları ve adli mekanizmalar sonuna kadar ve doğru usulle işletildiğinde, havayolu personeli lehine güçlü emsal kararlar tesis edilmektedir.
Hava İş Hukuku Kapsamında Sunulan Hizmetlerimiz
Havacılık sektörü çalışanlarının haklarının korunması amacıyla büromuzca yürütülen başlıca adli ve idari süreçler şunlardır:
Sözleşme Feshi ve İhtar Süreçleri: Havayolu çalışanlarının iş sözleşmelerinin haklı nedenlerle sonlandırılması aşamasında usulüne uygun fesih bildirimlerinin kaleme alınması, stratejik yol haritasının çizilmesi ve yasal mevzuat sınırlarında hukuki danışmanlık verilmesi.
Haksız Fesih Tazminatı Davaları: İş Kanunu güvencesine sahip olmayan personelin sözleşmesinin havayolu şirketi tarafından haklı bir neden gösterilmeksizin feshedilmesi vaziyetinde; Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 438. maddesi temelinde tazminat alacağı davalarının ikame edilmesi ve takibi.
Toplu İş Sözleşmesine Dayalı İşçilik Alacakları: TİS bünyesinde İş Kanunu’na atıf yapılan hallerde; kıdem ve ihbar tazminatları, fazla mesai, uçuş tazminatları ve diğer sektörel yan haklar için işçilik alacağı davalarının açılması.
Havacılık Sektöründe İşe İade Davaları: Mevcut Toplu İş Sözleşmesinde gerekli yasal atıfların ve şartların bulunması kaydıyla, haksız işten çıkarmalara karşı işe iade talepli yargısal süreçlerin yürütülmesi.
Cezai Şartların İptali Davaları: Havayolu şirketleri tarafından tip sözleşmelerle çalışanlara tek taraflı ve fahiş oranlarda yüklenen, “eğitim masrafı”, “mecburi hizmet süresi taahhüdü” veya “tek taraflı cezai şart” hükümlerinin geçersizliğinin tespiti ve iptali davalarının takibi.
İş Kazası ve Meslek Hastalıkları: Uçuş görevleri veya sektörel faaliyetler esnasında meydana gelen iş kazaları ile meslek hastalıkları neticesinde personelin yaralanması, sürekli iş görmezlik durumunun oluşması yahut yaşamını yitirmesi (ölüm) hallerinde maddi-manevi tazminat ve ilgili ceza davalarının yürütülmesi.